کؤچورمه 28
ياخشي آنالارين اوغوللاري
ناطيق ممدلي
كؤچوروب سادهلشديرن: عيوض بيات
«مارسين اوچو»، اونون سئويملي گونودو. هميشه مارسين اوچو اولاندا ائله بيل گونش ده سخاوتلي اولوردو، هاواني ائله ايسيديردي کي، آدام ايليق ياز سحرينده بير يئرده قرار توتمور، گزمک، دولانماق، شوخلوقلاشماق، نه ايسه اورَيهياتان بير ايش گؤرمک ايستهييردي. ائله بيل توزلو- تورپاقلي کوچهنين ده توزو چکيلردي، دئيينگن قونشو کيشي ده ديليندن گولدن آغير بير سؤز چيخارمازدي مارسين اوچونده. طبيعت ده اينسان دا، بير سؤزله يئر اوزونده کي بوتون جانلي- جانسيز نه وارسا، هر شئي گؤزللشيردي، تزهلَنيردي، يئني بير طراوتله ذوق اوخشاييردي مارسين اوچونده.
اوزون ايللر قارشيلاييب يولا سالديغي، سئويب عزيزلهدييي اوچ مارسلارين بيرينده گؤزل- گؤيچک بالاسي دونيايا گلميشدي. آديني «ايلياس» قويموشدو. هئچ اري ايله ده مصلحتلشمهميشدي. ائلهجه آنادان اولان کيمي اوشاغي بئله آدلانديرميشدي. يولداشي دا خاطيرينه دَيمهييب- «قوي سن دئين اولسون» دئميشدي. قاين آتاسي بير آز اينجيک دوشسه ده، سونرادان اونون دا ساققيزيني اوغورلاميشدي: «هه ايلياس اولاندا نه اولار، آللاه ساخلاسين، آديميزا لاييق اوغول اولسون، آتاسينا داياق دورسون». بئلهجه مارسين اوچو اونون حياتينين شيرين، خياللارينين اوچان گونو ايدي. اوغلونون دونيايا گليشي ايله دونيا گؤزللشميشدي، اوشاقليق ايللرينين بوز- بوللانليق خاطيراتي، يئددي ياشيندان دادديغي يئتيمليگي، شهرين هيسينه- پاسينا، بورکوسونه اؤيرَشَنه کيمي چکدييي مصيبتلر ائله بيل يوخو اولموشدو. ايلياسين دوغولماسي ايله اونو اهاته ائدن هر شئي سانکي تزهدن دوغولموشدو. اؤزو ده داها گؤزل، داها قشنگ، هاميسي دا ايلياسا اوخشاييردي.
يئنه ده مارسين اوچو. همين حيسلر، همين ايليق ياز گونشي، همين سحر مئهي... ايلياسين خوشلاديغي قيرميزي دونونو گئيميشدي. داها دوغروسو بو رنگده، بو پارچادان اونون بير نئچه دست پالتاري واردي. ايللر اؤتور، قوجالديقجا شيشمانلاشير اونا گؤره قيرميزي دونو تئز- تئز ده اولماسا اوچ- دؤرد ايلدن بير دَييشمک لازيم گليردي. چونکو مارسين اوچونده محض بئله، ايلياسين خوشلاديغي کيمي قيرميزي دونونو گئيينمک ايستهييردي. درزيسي ده اؤيرنميشدي، هر دفعه قيرميزي پارچا آليب يانينا گئدنده ايشين نه يئرده اولدوغونو بيليردي، دينمز سؤيلهمز اؤلچولري گؤتوروب ايشه باشلاييردي.
چاييني ايچدي، قيرميزي پالتاريني گئيينيب گوزگونون قاباغينا کئچدي. ايللرين آلنيندا قويدوغو درين ايزلره، گؤزلرينين، دوداقلارينين کناريندا چوخدان يئر ائلهميش قيريشلارا، بير آز بوز بوللانليغا چالان گؤزلرينه اؤتهواري نظر سالدي. گوزگويه باخماغي خوشلاميردي. ائله قيز واختيندا، طلبه اولاندا دا. رفيقهلري گوزگونون قاباغيندا ساعاتلارلا واخت کئچيررديلر، دئمک اولار کي، هاميسي چانتاسيندا گوزگو گزديرردي. او ايسه بوندان هئچ خوشلانمازدي. سببيني بيلميردي. سادهجه گوزگونون قاباغيندا چوخ دايانمازدي. آنجاق بو گون بير آز داياندي. مارسين اوچويدو آخي...
سحر ساعات 11 اولاردي. کوچهده قونشو قادينلاردان بير نئچهسي ال- قوللا صؤحبت ائديردي، اونو گؤردولر صؤحبت کسيلدي. «صاباحينيز خئير» دئييب يوبانمادان اؤتوب کئچدي. «يئنه قيرميزي گئيينيب؟..»، «بو گون آيين نئچهسيدي کي؟..»، «مارسين اوچودو ده اوغلونون يانينا گئدير».
تيني بورولوب کوچهنين يوخاري باشينداکي اوتوبوس داياناجاغينا گئتدي. آيري واختي «39-او» گؤزلهينه کيمي آدامين گؤزونون کؤکو سارالاردي. «مارشروت تاکسيسي» يا آداملا دولو کئچر، يا دا عوموميتله گئج گلردي. بو دفعه ايسه ائله بيل اوتوبوس دايانيب اونو گؤزلهييردي. بو گون ايلياسين گونو ايدي، آيري جور اولا دا بيلمزدي.
اوتوبوسدا چوخ آدام يوخ ايدي: دؤرد نفر جاوان اوشاق آرخادا اوتورموشدو، بير نفر اورتا ياشلي کيشي اورتا جرگهده، آينانين قاباغيندا، ايکي نفر آغبيرچک ايسه قاباق سيرادا اَيلشميشديلر. او دا کئچيب قادينلارلا اوزبهاوز اوتوردو.
- آه!!!- آغبيرچکلردن بيري هامينين ائشيدهجهيي بير طرزده کؤکس اؤتوردو.
- آهين داغلارا. نه يامان آه چکدين، آي قيز؟- اونون يانيندا اوتوران ايکينجي آرواد ديللندي.
- تورمهيه گئديرم. اوچ آيدي اوغلوم ياتير. زاواللييا يئمک آپاريرام. ددهسينه چکيب، قوربان اولدوغوم هر شئيي يئمير. خبر گؤندريب کي، اورَيي دوشبره ايستهيير. نئيلييم آنايام دا... بالامدان اؤترو دوشبره نهدي، لاپ جانيمي دا وئررم.
- نييه توتوبلار کي؟- باياقکي، آرواد سوال دولو نظرله اونو يئنه سوزدو.
- شرلهديلر. ايکي محلله آشاغيدا ائو يارميشديلار، آتديلار بالامين اوستونه. نهدي کي، بير دفعه ياتيب چيخيب. ايندي منيم بالام بير دفعه غلط ائلهييب دئيينه هميشه غلط ائلهمليدير. نه قدر آند-آمان ائلهديک، سويولدوق- تالانلديق خئيري اولمادي. 5 ايل وئرديلر اوشاغا.
- نئچه ياشي وار اوشاغين؟
- 44.
- بيي اونون هاراسي اوشاقدي؟
- منيم اوچون هاميسي اوشاقدي. نئچه ياشلاري اولور- اولسون، ائله بيليرم بؤيومهييبلر.
«نه قدر تانيش حيسلردي، ايلاهي. آنالارين هاميسي بئلهدي گؤرهسن؟ اولادلارينين ياشيندان آسيلي اولماياراق ائله بيليرلر کي، يئنه ده اوشاقديلار. بير واختلار ايلياس حاقيندا دا بئله فيکيرلَشيردي. مکتبه يولا سالاندا دا، مکتبدن قاييداندا. يوخوسونو قاريشديراندا سحرلر اوشاغين باشينا اوزرليک هرلهدي. ايلياس هله اؤيرنجي اولاندا بير دفعه ياغيشلي هاوادا بيليميورددا اوغلونا چتير آپارميشدي. او دا برک عصبيلشميشدي: «اي آنا اوشاق دئييلم کي؟» دئميشدي. «يوخ آي بالا اوشاقسان» - سن دئمه او تک دئييلميش... سن دئمه 44 ياشيندا اوشاغي اولان آنالار دا وارميش...»
- ائله بير اوغلون وار. او دا تورمهده؟ - ايکينجي ياشلي قادين دئيهسن چنهسينين آلتينا سالماغا آدام آختاريردي. اونا گؤره ده بيرينجي دفعه موصاحيبه گؤتورن ناشي ژورناليستلر کيمي جاوابيندان آسيلي اولماياراق سوالي- سوالا جالاميشدي.
- بير نييه بئش اوشاغيم وار.
- ماشاللاه آللاه ساخلاسين.
- سيزينکيلرله بئله. آللاه ساخلاسين دئينده کي... بئشي ده غنيم کسيليب عؤمرومه- گونومه. بيري تورمهده، بيري «روسئتده»، اوچوده کي آوارادي. بيري- بيرينه دَيمز، بيري ده هئچينه.
- آي قيز ائله دئمه. البت بئشينين ايچيندن بيري غيرته گلر. ائله هاميسي آلچاق اولماز کي...
- هاميسي آلچاقدي. بير- بيرلريني دانيشديميرلار. دئييم آروادلار آرالاريني ووروب، يالانچي اولارام. ائله اؤز قانلاريندا وار. آتالارييلا اميلري ده اؤلنه کيمي بير- بيرلريني دينديرمهديلر، بونلار دا او يولو گئديرلر. گؤروم هئچ ساغ گئتمهسينلر. بيلميرم، نَييمه لازيم ايدي، آللاه بئش اوشاغي بيردن وئردي منه.
«آمان آللاه. بو نئجه آنادير. هئچ بئله آناني دا سئومک اولار؟ گؤر اوغوللاري حاقيندا نهلر دانيشير. هاميسي دا قارا رنگده. آخي بئش اوشاغين بئشي ده نئجه فرسيز اولا بيلر. بلکه گوناه ائله بو آروادين اؤزونده دير...»
- «ياسامال بازاري»، دوشن وار؟ - آلتي- يئددي ياشلاريندا اولان شوفر شاگردينين کال سسي اونو فيکيردن آييردي. ايختييارسيز بيرآن قارا، سيسقا اوشاغين اوزونه باخدي. «گؤرونور چوخ قيشقيرير، بوغازينين دامارلاري نئجه چيخيب. هله بونون اللرينه باخ، ائله بيل کؤمور معدنينده ايشلهيير. ايشلهيير دئميشکن، گؤرهسن، مکتبه نييه گئتمير؟ آخي ايندي درسلرين قيزغين چاغيدير. آما، نه قشنگ قاپ- قارا گؤزلري وار. لاپ ايلياسين گؤزلرينه اوخشايير. يوخ ايلياسين گؤزلري پاريلداييردي، ايلياسين گؤزلرينده ايشيق واردي. بو اوشاغين گؤزلري ايسه سادهجه کؤزرير. تکي بو کؤزرمهنين ايچينده بير اوميد اولاردي. آناسي دا او اوميده باخيب سئوينردي».
- ... ايندي ده گؤزلهييرلر کي، باشيمي قويام يئره اؤلم، داخماني دا آرالاريندا بؤلسونلر - ياشلي قادين دانيشديقجا عصبلشيردي، قارا صيفتي بير قدر ده قارالير، گؤزلري آز قالا يئريندن چيخاجاقدي - بيليرسينيز باشينيزي دا آغريديرام، دردلي آدام چوخ دانيشان اولور، نئيلييم. قورخورام کي، اؤلندن سونرا داخماني بؤله بيلمهسينلر، قيرغين دوشسون. مئييديم قالا اورتاليقدا اوغوللاريم بيچاق داواسينا چيخالار...
- ياني، دئييرسن بئشينين ايچيندن هئچ بيري سالامات چيخمادي؟ - ناشي ژورناليسته اوخشايان آرواد نوبتي قيزيشديريجي سواليني وئردي.
- سالاماتي دئينده کي،... «روسئتده کي» بابَتدي. هئچ اولماسا بايرامدان- بايراما زنگ ائلهيير. باکييا آياغي دوشنده بير ساعاتليغا دا اولسا، گليب دئيير منه.
- گؤرورسن بيري غيرتلي چيخيب. ناشوکور اولما.
- منه باخ، بس سنين نَيين وار؟ ياريميسانمي اوغولدان- اوشاقدان؟ - دردلي قادين بو دفعه سوال وئرهني قاباقلادي.
- ايکي اوغلوم وار. ايکيسينه ده بير قوز. ائله سنينکيلرين تاييديلار. بؤيوتدوک، ياغ- بال ايچينده بسلهديک، کورلوق نهدي بيلمهديلر. ان ياخشي مکتبده اوخوتدوردوق، اللرينه ديپلم وئرديک. اونلار انستيتونو قورتارانا کيمي يازيق کيشي اؤزو طلبهليک ائلهدي. دئديک کي، آدام اولسونلار. اونلار دا يئکهليب کيشي اولماق عوضينه اوشاق اولدولار...
«يئکهليب اوشاق اولدولار» - بير ايستهدي بو سؤزه قهقهه چکيب گولسون، اؤزونو گوجله ساخلادي. ايلياس دا بيليميوردا گئديردي. آما اونون عوضينه آتاسي طلبهليک ائلهميردي. او، اؤزو هاميدان ياخشي طلبه ايدي. هامينين سئويمليسي ايدي. ايلاهي نه قدر دوستلاري واردي. آما بير سوالدان يامان قورخوردو. ائله اوشاقليقدان قورخوردو بو سوالدان. قورخوردو دئينده کي، جاواب وئرمهيه چتينليک چکردي. او سوالي دا کي، يالنيز آناسيندان ائشيدردي «اي اوغول، يئکهلنده نه اولاجاقسان؟»- «اي آنا بسدي ده، وئرمه بو سوالي منه...» دئيردي. «يازيق بالا، بلکه يئکهلنده اوشاق اولماقدان قورخورموش. اونا گؤره يايينيرميش جاوابدان. آما ناحاق يئره. گرک جاواب وئرَيدين اوغول، جاواب وئرَيدين. آخي سن بؤيويوب اوشاق اولمادين. آخي سن هئچ اوشاق دا اولماميسان...»
- ... آتالاري اؤلندن سونرا دا داريشديلار بير- بيرلرينين جانينا. کيشينين «ماسازير»دا تورپاغي، مولکو واردي. بؤله بيلمهديلر آرالاريندا. ديديشديلر، داغيليشديلار.
- هارا داغيليشديلار؟ - دردلي قادين سوروشدو.
- بيري گئتدي تورکييهيه، او بيري ده آلمانييادادي. دئيهسن ائولَنيبلر، هئچ منيم آغزيمي آراييب، خئير- دوعامي آلان دا اولمادي. آلمانييادا ياشايان شکيل گؤندريب، آلتيندان دا، يازيب کي، «آنا بو منيم قيزيمدي، آدي دا مارينادي». من ده يازديم کي، «اي قورومساق هئچ اولماسا مريم قويايدين، «مارينا» نهدي؟
- «نشريات»دا دوشن وار؟ - شوفر شاگردينين کال سسي يئنيدن ائشيديلدي؟
اورتا ياشلي کيشي دوشدو، آرخادا اوتوران جاوانلارسا قولاقجيقلا راديودا نهايسه قولاق آسيرديلار.
- آي باجي، سن نه عجب دينميرسن؟ سنده نه وار، نه يوخ؟ - سواليني وئرن آرواد اؤز تاريخچهسيني قورتار- قورتارماز بو دفعه اوزونو اونا توتدو- باجي سنينلهيم ائي؟ دئييرم سن ده ياريميسانمي اوغول-اوشاقدان؟
فيکري هله ده بالاجا شوفر شاگردينين يانيندا ايدي. اوشاغين گؤزلري يامان خوشونا گليردي. اؤز-اؤزونه دوشونوردو کي، تکي بو کؤزَرن گؤزلرده اوميد اولسون. بو بالاجانين آناسي دا همين اوميده باخيب سئوينسين. سئوينه بيلمهسه ده، هر حالدا اؤزونو ائله گؤسترسين، هر حالدا تسللي تاپسين، هر حالدا...
- آي باجي سنينلهيم ائي؟ - سوال وئرمهيي اؤزونه پئشهيه چئويرن آروادين دئيهسن ترسليگي توتموشدو.
- بير اوغلوم وار- نهايت کي، ديللندي. سونرا يادينا دوشدو کي، بو، اونون سحردن بري «صاباحينيز خئير» کلمهسيندن سونرا دئديگي ايکينجي کلمهدير- ايندي گئديرم اونون يانينا- جاواب وئردي.
- قيرميزي گئيينميسن، يقين خئير ايشدي؟ نئچه ياشي وار اوغلونون؟
- 19.
- هه، اوندا يوزه يوز خئير ايشدي. باجيجان مندن سنه مصلحت، اوشاغا اوز وئرمه. باخ بيزه اوز وئريب اوزدن اولدوق.
- مبادا اؤزونو جانييانان گؤسترهسن. قوي زحمته آليشسين، موفتهييين اولماسين بيزيمکيلر کيمي. منيمکي نين 44 ياشي وار، تورمهيه دوشدويو بس دئييل، هله بير آغبيرچک آناسينا دوشبره سيفاريش وئريب. دلي شئيطان دئيير وئر بو دوشبرهني «شوفير»ه قوي يئسين، لاپ ثاواب اولار.
- يامان دئدين آي ننه، پيس فيکير دولو- سوروجو صؤحبته موداخيله ائلهدي- بير آزدان دا «اوبئد» واختيدي، لاپ انتيقه اولار.
- باري، 19 ياشلي اوغلون سؤزونه باخيرمي؟ يئکهباشليق ائلهمير کي؟ - سوال وئرن آرواد نوبتي جهديني ائتدي.
- يوخ نه دانيشيرسينيز. منيمکي ياخشي اوغولدور- بو سؤزلري ائله هيجانلا، ائله صميميتله دئدي کي، اونا اينانماماق مومکون دئييلدي.
- تکي ائله اولون آي باجي، تکي ائله اولسون. ائه هاني، هاردادير ياخشي آنالارين اوغوللاري؟- ياسامالدان بري ديل قفسه قويمايان، سوال ياغديران آرواد نهايت «ياراديجيليغينين» ان جاذيبهدار سواليني وئردي. آما سوال غايب شخصه عنوانلانماديغيندان هئچ کيم اونا جاواب وئرمهيه حاضيرلاشميردي. او، سوالي بير داها تکرار ائتدي، سادجه ائله- بئله، جاواب آلماق اوچون يوخ- هاردادير ياخشي آنالارين اوغوللاري؟
- «شهيدلر خياباني»، دوشن وار؟ - بالاجا شوفر شاگردينين کال سسي يئنه جينگيلدهدي.
- هه من دوشورم - قيرميزي پالتارلي آنا گئديش حاققيني اؤدهييب بير داها بالاجانين گؤزلرينه باخدي...
عيوض بيات، 1360(ائيواز بايات)، زنگان.